Online communicatie en autisme en Wikipedia/Etherpad/WMNL-Communicatie-2014

Deze pagina maakt deel uit van een archief. Gelieve deze niet meer te bewerken.

Vanaf 1 mei 2026 worden alle Wikimedia Foundation Etherpads (https://etherpad.wikimedia.org/) verwijderd. De database is inmiddels te groot geworden en een gedeeltelijke verwijdering (bijvoorbeeld op basis van leeftijd) is blijkbaar niet mogelijk, zie phabricator:T415237 of de samenvatting op meta. Dit is een gearchiveerde etherpad.

Programma

Datum

13 december 2014

Online communicatie en authisme en Wikipedia

13:30 - Kort voorstelrondje
13:45 - Introductie
13:40 - Spreker 1 over online communicatie: Alexander Waringa
14:45 - pauze
15:05 - Spreker 2 over autisme: Frans Coolen
16:05 - Discussie

Online communicatie

"On the internet, nobody knows you are a dog" - > Onduidelijk wie er communiceert

Verschil in betekenis door punctuatie:

• Let's eat grandma
• Let's eat, grandma

Als je hier bewust van bent kun je hier mee rekening houden.

Boek: E-coaching. (Beschikbaar op kantoor WMNL!)

definitie communicatie: zender -> boodschap -> ontvanger

Drie gouden regels: 1. Alle gedrag is communicatie, je kunt niet niet-communiceren

Veel gedrag van anderen komt juist door wat ze zelf "uitzenden" als gedrag. We zenden altijd signalen uit.

2. Elke communicatie heeft een inhouds- en betrekkings aspect. Wat je zegt versus hoe.

Het gebeurt veelvuldig dat het hoe afwijkt van het wat en dan ontstaat er verwarring en onbegrip.

3. Het karakter van de betrekking is afhankelijk van de interpunctie van de reeksen communicaties tussen communicerende personen.

Activerende communicatie Taal staat centraal

Hetzelfde zeggen met andere woorden, door een andere woordkeuze een beter resultaat bereiken Ik ben blind vs Het is een schitterende dag die ik niet kan zien -> https://www.youtube.com/watch?v=Hzgzim5m7oU

Het geven van complimenten

• Primaire reactie: verbaal, non-verbaal, fysiek
• Secondaire reactie
• Culturele verschillen
• Behoefte naar gelijkheid / evenwicht

Basisprincipes

• Wanneer je niet de ander hoeft aan te kijken bij het ontvangen van een compliment, hoef je geen sociale houding aan te nemen

Begin met iets positiefs te zeggen van de ander (niet uiterlijk).

• A-synchroniteit kan ontstaan als je niet op hetzelfde moment met elkaar communiceert. Kan een voordeel zijn maar mensen maken daar niet altijd gebruik van. Bij chat-achtige situaties is er minder asynchroniteit - Kroeg en IRC, bv.v

Dan heb je de tijd om na te denken om daar goed op te reageren.

• Kracht van het schrijven

Je kunt het wissen voor het verzenden, je kunt corrigeren, als je de tijd neemt. Schrijven is ook een verwerkingsproces voor de schrijver.

Activerende asynchrone online communicatie: zender -> boodschap -> ontvanger -> actie

Communicatie heeft vaak tot doel om de ontvanger over te halen tot actie (een bepaalde, gewenste actie)

Bewuste handeling van zender
Activerende boodschap
Ontvanger komt in actie

Geschreven taal staat centraal:

• Tekstanalyse -> als je een tekst ontvangt ga je de tekst analyseren, maar de mens is daar relatief slecht in, we zijn er niet op getraind
• Exact formuleren -> hoe kun je iets formuleren dat de ander het oppakt zoals je bedoeld hebt
• Relatie zender en ontvanger -> moet ook in geïnvesteerd worden

Het is een mythe dat non-verbale communicatie 80% van de ontvangen boodschap bepaalt.

6 stappenplan voor Activerende Online Communicatie

The biggest communication problem is we do not listen to understand. We listen to reply. We luisteren om te reageren, niet om te begrijpen.

Zodra we een prikkel krijgen, gaan we een reactie bedenken om te reageren, omdat de hersenactiviteit benodigd is voor reageren, komt de rest van het bericht niet meer binnen.

1. Het bepalen van het juiste reactie moment -> ben ik in de situatie/gelegenheid om te reageren, ben ik in de situatie om er tijd voor uit te trekken (gaat puur om je eigen tijd, eigen rust om te reageren) Gaat vooral om aandacht kunnen geven. 2. De analyse van het bericht (wat is de behoefte, Searle) -> wat wil die persoonlijk eigenlijk van jou. 3. Bepaal de doelstelling (wat wil je bereiken) -> wat wil ik eigenlijk? wat wil ik bereiken met het bericht? 4. Schrijf uw activerende bericht -> welke strategie ga je daarvoor gebruiken? 5. Controleer je bericht voor verzending (zorgvuldigheid) -> lees het nog eens door, is dit wat ik wou, staat er wat ik wou? ga je hiermee je doel behalen? 6. Verstuur uw bericht;

tip: laat het veld ontvanger leeg, totdat je gaat versturen... om te voorkomen dat je een half opgesteld antwoord per ongeluk verstuurt Voor Wikimedia context: bepaal of je individueel (1 op 1) reageert of aan een hele lijst of groep.

Taalhandelingen (Searle)

• Taalhandeling - schrijver toont (on)bewust - herkennen aan
• Assertieven - zijn werkelijkheid en impliciet de eigen overtuigingen - bewering, uitleg, conclusie, constatering, veronderstelling
• Directieven - gedrag van de ander beïnvloeden, sturen - verzoek vraag om informatie, waarschuwing, advies
• Expressieven - innerlijke gesteldheid, gevoel - emotie, bedankje, felicitiatie, groet, betreuring, verontschuldiging
• Commisieven - dat er een verplichting is ontstaan - belofte, toezegging, afspraak, dreigement
• Declaratieven - dat er iets in de realiteit veranders is - Stellig, ‘to declare’, ‘verklaren als man & vrouw’

https://nl.wikipedia.org/wiki/Taalhandeling

Opbouw bericht

1. Koptekst#
2. Introductie# erkenning of compliment. Wat valt je positief op aan het bericht waarop je reageert. Mensen vinden het prettig om zoiets te lezen. Moet geen standaard kreet zijn.
3. Kernboodschap
4. Afsluiting: activeren/motiveren/verwachtingsmanagement
5. Voettekst

Taalstrategiën om relatie vorm te geven/sociale afstand te verkleinen
(Politeness theory: Brown & Lewinson)
Ik wil er niet voor zorgen dat er bij de ander negativiteit ontstaat, maar ook niet dat ik negatief ga voelen, gelijkwaardigheid

Drie strategieën:

1. Veronderstel een gemeenschappelijke achtergrond
2. Breng over dat je met je gesprekspartner wil samenwerken
3. Vervul je gesprekspartners behoefte aan iets

Model van solidariteitsstrategieën (Huls, 2001)

Het is belangrijk om gelijkwaardigheid te bewaren. Ga niet boven de ander staan, maar ga ook niet op je knieen.

Positieve relatie, verwerken in boodschap, verder met elkaar

Vier stelregels voor efficiënt taalgebruik (Grice) ter controle van eigen bericht:

1. Relevantie (in dienst van doelstelling)
2. Kwantiteit (kort maar krachtig)
3. Kwaliteit (goed geschreven, klopt het wat er staat)
4. Helderheid (voorkom interpretatie problemen)

Kill your darlings -> je hebt meer kennis in je hoofd die ander niet kan zien

Schrappen: na je boodschap, herschrijf in de helft van de woorden. Doe dat daarna nog eens. Dan houdt je de kern van de boodschap over, vaak zonder emoties.

Autisme en communicatie

Wat is normaal... of anders gesteld; wat is de uitgangspositie?
Er is een heel breed spectrum van autisme stoornissen: zijn in DSM V geclusterd:
Autisme Spectrum Stoornis (ASS)
Door het brede spectrum is er geen uniforme aanpak. Iedere keer bekijken wat past bij de ander. Jezelf aanpassen aan de ander.

Stoornissen verschillen:

• per persoon
• per leeftijd (verandert naarmate iemand ouder wordt)
• in ernst
• in verschijningsvorm

• thuis
• op school
• op het werk

Te gauw geconfronteerd met de beperkingen in plaats van met de mogelijkheden.

Autisme is afgeleid van het Griekse woord autos, dat 'zelf' betekent. Omdat men vanuit zichzelf denkt, denkt men dat een ander ook zo denkt.

Ze proberen dingen heel goed te laten verlopen, zolang het duidelijk is, maar het blifjt energie kosten.

Zolang de regels duidelijk zijn, lukt het om goed mee te draaien. Sociale relaties worden beredeneerd.

Kost mensen met autisme 7x keer meer energie en dat doen ze door het te beredeneren. Er zijn zeker 1200 omgangsregeltjes, maar die verschillen per dorp, stad, per locatie, etc. En die voelt iemand met ASS maar beperkt aan

Het is soms lastig om onderscheid te maken tussen wat wel belangrijk is, en wat niet belangrijk is. Dit soort dingen moeten worden aangeleerd. Dus ook lastig om in te schatten wat belangrijk is voor een ander. Schrijven is schrappen, maar als je niet weet wat belangrijk is voor de ander, weet je niet wat je moet schrappen...

Voor mensen die communiceren met mensen met ASS is het moeilijk om te bepalen wat het goede moment is om dingen te vragen, commentaar te leveren. Waar toets je de uitgangspositie aan?

Als je iemand aangeeft wat de bedoeling is, kan iemand met ASS daaraan toetsen.

Zijn op WP de spelregels duidelijk voor mensen met ASS?

Als je zegt je liegt, diskwalificeer je hem, dan zet je iemand met de rug tegen de muur. Dat werkt niet. Laat de persoon dan bewijzen dat de regel bestaat/geldt.

Bij ASS wordt een opgekomen idee/gedachte heel snel voor waar aangenomen. Dat is dan de realiteit.

Als dingen anders lopen dan verwacht, ontstaat er paniek.

Als je iemand continu in gesprek houdt, heeft diegene geen kans om te ontladen.  : Pauze blok, b.v, kan goed werken.

Te veel nadruk op beperkingen. Pas als het opgelost is is er weer de rust

Veel mensen met ASS zijn beelddenkers. Kunnen daardoor ook tot originele oplossing komen. Binnen WP-gemeenschap veel ASS'ers met hoge intelligentie. Gezamelijk tot oplossingen komen?

>1.6% van de bevolking heeft (een gediagnosticeerde vorm van) ASS.

Temple Grandin movie: http://www.farmersforum.com/NOV2014/p36W.htm

Mensen met ASS zijn prikkelgevoelig.
Prikkels kunnen OOK komen vanuit een tekst.
Reactie op tekst wordt beinvloed door de omgeving waarin de persoon is als hij/zij reageert. Dat is niet te beinvloeden.
Gedragsregels kunnen helpen. Dat geeft houvast, ook om te onderscheiden wat belangrijk is en wat niet.

Verstoring in de verwerking van prikkels
Wat ze zien is niet gekoppeld aan het doel dat iemand voor ogen heeft, waardoor hetgeen ze zien niet een betekenis heeft, totdat daarop gewezen wordt.

Het loopt allemaal soepel, zolang helder is wat je moet doen.

Verband niet meer zien = controle verliezen = paniek.
Reactie: hard gaan schreeuwen hoe het wel zou moeten, of vluchten naar lievelingsonderwerp. Dan krijgt men weer de controle terug in zijn hoofd.

Signalen over hoe iemand zich voelt kunnen ook in de tekst zitten.
"Autistisch denken" ... dat komt pas naar boven "als er paniek is" cq. als de persoon de controle over de situatie verliest.

Als iemand met ASS zaken goed kan verwoorden wil dat niet zeggen dat hij/zij het ook echt begrijpt. Kan mensen op het verkeerde been zetten.

Maatschappij ligt nadruk op sociale vaardigheden en er is minder structuur.

Mensen met ASS hebben behoefte aan veel meer duidelijkheid en helderheid
Vaste regels geven veiligheid...

Mensen onder druk zetten om zaken 'goed te doen' en 'te snappen' werkt contra-productief. Corrigeren is nieuwe input die ook weer verwerkt moet worden.
Er wordt tegenwoordig meer nadruk gelegd op samenwerken, in teamverband dingen doen. Dat is niet makkelijk voor mensen met ASS.

Hoe aan Wikipedianen met ASS uitleggen dat dingen anders moeten.

Mensen met ASS voelen zich vaak als mens afgewezen als er kritiek is op wat ze hebben gedaan. Dat kan tot explosieve reacties leiden.

prikkels -> verwerking -> betekenisverlening -> gedrag (goed gedrag, gedrag wat verwacht wordt)

Mensen worden getriggerd door heel specifieke dingen. Als ze die tegenkomen worden ze daar helemaal door gegrepen en hebben geen oog meer voor de bredere situatie.
Zeg wat je bedoelt - geen ironie en subtext:
"Tussen de regels zit alleen maar wit."

Het probleem is niet alleen, dat autisten zich niet in anderen kunnen inleven, maar dat niet autisten zich niet vaker in autisten kunnen inleven
Probeer dus rekening te houden met hun onmogelijkheden en probeer hun mogelijkheden te gebruiken.

Relatie-gerelateerd reageren - tekst-gerelateerd reageren.

Discussie

• Berichten beginnen met een bedankje of compliment
• Ook berichten waarom artikel wordt afgewezen beginnen met positieve opmerking
• Niet onderschatten in hoeverre mensen met ASS al actief zijn binnen WP en dus mogelijk ondersteund moeten worden in goede communicatie. Wel onmisbaar als fact-checkers etc. Zet mensen in hun kracht
• Uitleggen waarom iets niet goed is
• EN WP biedt mogelijkheid om artikel in Kladblok aan te maken en te laten beoordelen
• De regeltjes - zijn niet allemaal duidelijk. Minder regels? Of regels duidelijker maken? Gebruiksscenario's maken - artikel over een artiest schrijf je zo, over een historische gebeurtenis zo...

Wikipedia is juist voor een groot deel te danken aan mensen met ASS.

Wat kunnen we leren van andere wikis? Wat is precies het probleem van Wikipedia?

Recepten voor het omgaan met nieuwelingen.

Ook veel problemen tussen bewerkers onderling. Hoe kunnen we daar een bijdrage leveren?

Hoe geven we vervolg aan deze sessie

• pilot met autistische kinderen als leerproces
• workshop voor autisten
• video-training (voor en door autisten)
• moderatoren training
• online training, modules met oefeningen

Justus-------------------------------------------------------

• Het verslag vind ik uitstekend;
• Er is zeker "laaghangend fruit", initiatieven die een deel van de problemen kunnen oplossen of verzachten. Een aantal is al genoemd hierboven, zoals richtlijnen. Ik vind dat we daar sowieso mee aan de gang moeten ook al zullen er een aantal mislukken of niet het resultaat brengen waarop we hoopten. Kennis van de problematiek is belangrijk, maar ervaring met de problematiek wl nog belangrijker.;
• Ik pleit voor twee sporen, het ene spoor gericht op het plukken van laaghangend fruit en het andere gericht op vergroten van de kennis, door bijvoorbeeld :
  • adviesgroep met deskundigen;
  • onderzoek naar de samenstelling van de community;
  • onderzoek naar de grootste knelpunten en hun oorzaken, zoals ASS onvriendelijke formuleringen en communicatieve tools, zoals Alexander presenteerde.

Het zijn goed bedoelde suggesties, maar nog weinig concreet. Daarom moeten we vooral aan de slag.