Overleg:Herziening Beleid Vriendelijke Ruimtes 2021/Handhaving en rapportage/Tweede concept

Uit Wikimedia
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

6. Preventieve maatregelen

Beste Herzieners,

Aanleiding

Bij 6. Preventieve maatregelen staat nu onder meer:

"WMNL zal zich maximaal inspannen om te voorkomen dat er tijdens activiteiten of evenementen, of op platforms en kanalen, overtredingen van het BVR plaatsvinden. Dit houdt onder andere in:

  • het van te voren controleren van de lijst van aangemelde deelnemers op:
    • a. mensen die door WMNL of WMF zijn uitgesloten van deelname;
    • b. mensen die op een Wikimedia-project zijn geblokkeerd, en aan wie het bestuur geen volledige of gedeeltelijk ontheffing van het verbod op deelname heeft gegeven conform BVR. art 5.5;"

En dat genoemde BVR. art 5.5 luidt ( https://nl.wikimedia.org/wiki/Herziening_Beleid_Vriendelijke_Ruimtes_2021/Definitieve_tekst#5.5__Gevolgen_van_blokkades_van_personen_op_Wikimediaprojecten: )

  • "5.5 Gevolgen van blokkades van personen op Wikimediaprojecten

Personen die op een Wikimediaproject zijn geblokkeerd kunnen, zolang deze blokkade van kracht is, niet deelnemen aan WMNL evenementen en activiteiten. Het bestuur kan, op verzoek van de geblokkeerde en na overleg met eventuele direct betrokkenen, besluiten hiervoor geheel of gedeeltelijk ontheffing te verlenen."

Overwegingen rond 6b.

Uitsluiten van elders geblokkeerde personen roept vragen en overwegingen op:

  • Praktisch: Geven of gaven geblokkeerde personen problemen op WMNL-bijeenkomsten? Hier zijn mij bij mijn geregeld bezoek aan Wikimedia-bijeenkomsten sinds 2007 geen gevallen van bekend. Als geblokkeerde personen inderdaad in de praktijk niet of nauwelijks problematisch zijn is uitvoering geven aan 6b - personen uitsluiten - niet zinvol, integendeel.
  • Principieel 1: Moet WMNL een blokkering op een Wikimedia-website erkennen en er gevolgen aan verbinden? Zo'n website vormt geen rechtsstaat, en maatregelen daar genomen kunnen toetsing aan bijvoorbeeld in de maatschappij geldend recht mogelijk niet doorstaan. Een blokkering die is opgelegd in strijd met de eigen Richtlijnen op die website, en die ook niet getoetst is door een eventueel bestaande Arbitrage Commissie, is formeel al helemaal ongeldig, nog afgezien van de vraag of de aanleiding voor de blokkering voldoende was.

Bovendien zijn blokkeringen niet onomstreden: de gelauwerde wikipediaan Edo de Roo nam afscheid van nl.wikipedia vanwege het blokkeren, schreef hij in januari 2022: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Overleg_gebruiker:Edoderoo&diff=prev&oldid=60829200 . Als WMNL wil uitsluiten op grond van een blokkering, zou ze redelijkerwijs die blokkering moeten toetsen. Dit is lastig, omdat WMNL en een Wikimedia-website gescheiden organisaties zijn. Dus WMNL begeeft zich op hachelijk terrein als ze conclusies wil verbinden aan een blokkering op een Wikimedia website. Als WMNL wil uitsluiten op grond van een blokkering, zou ze redelijkerwijs die blokkering moeten toetsen. Dit is lastig, omdat WMNL en een Wikimedia-website gescheiden organisaties zijn. Dus WMNL begeeft zich op hachelijk terrein als ze conclusies wil verbinden aan een blokkering op een Wikimedia website.

  • Principieel 2: Ook als een blokkering op een Wikimedia website daar terecht zou zijn, mag de betrokken persoon niet zonder meer worden uitgesloten: men mag nu eenmaal niet tweemaal voor hetzelfde straffen (ne bis in idem).
  • Principieel 3: Personen uitsluiten op onvoldoende grond, zoals een blokkering elders, is discriminatie en in strijd met de geest van de Grondwet, en ook van de uitgangspunten van de Wikimediabeweging in haar streven naar vrije toegang tot kennis. En in strijd met de uitgangspunten van het Beleid Vriendelijke Ruimtes, waar het ons hier om gaat.
  • Sociaal: WMNL-bijeenkomsten vormen traditioneel een neutraal gebied, waar Wikipedianen elkaar ontmoeten en problemen bespreken, die online gerezen waren - daar zijn gevallen van bekend die ik kan specificeren. Geblokkeerden die verder geen amok maken moeten juist worden aangemoedigd om te verschijnen op WMNL-bijeenkomsten. WMNL ondersteunt Wikipedia en Wikipedianen en kan haar rol spelen bij conflictoplossing, alleen al door de contactmogelijkheden op haar bijeenkomsten. Deze functie gaat verloren bij klakkeloze uitsluiting van geblokkeerden.
  • Formeel: Ook als artikel 5.5 van het Beleid Vriendelijke Ruimtes met dezelfde strekking als hier 6b. wordt gehandhaafd, kan 6b. vervallen. Dan wordt er geen uitvoering gegeven aan in het algemeen onwenselijk beleid, dat wel mogelijk blijft.
  • Tegenwerping: Ergens stond als argument voor uitsluiting op grond van een blokkade elders, dat dit nodig zou zijn om herhaald protest te onderdrukken. Dit lijkt een totalitair argument: protest bij onrecht moet mogelijk zijn.
  • Imago: Een draconische maatregel als uitsluiting (discriminatie) op grond van een sanctie elders, straalt slecht af op WMNL, getuigt van een totalitaire houding en schept een akelig precedent. Dit alles is ongewenst.

Conclusie

Zolang personen geen recent schadelijk gedrag vertonen (recente intimidaties, vernielingen, lastigvallen, (verbaal) geweld, enzovoorts) is het ongeraden en schadelijk hen op grond van alleen een blokkering elders - die ongetoetst al dan niet terecht kan zijn, en al is die terecht - uit te sluiten van een Wikimedia-bijeenkomst. Dat is discriminatie en in strijd met de uitgangspunten van de Wikimediabeweging, het Beleid Veilige Ruimtes en de Grondwet.

Dank voor jullie aandacht,

Laten we WMNL bewaren als vriendelijke en niet-totalitaire vereniging,

Leve de vrije kennis, Хай живуть вільні знання !,

Met vriendelijke groeten,

Hansmuller (overleg) 7 jan 2023 11:36 (CET) Wikipedian in residence Universiteit Leiden sinds 2013Reageren[reageer]

    • En ...
    • ben zelf geblokkeerd op nl.wikipedia sinds juni 2021, deblokkering in behandeling van ArbCom daar. Ben probleemloos actief op de Engelse, Franse, Italiaanse wikipedia met onder meer vele nieuwe artikelen. Op Wikimedia Commons geen gedoe, moderator idem op nl.wikibooks.

Reactie(s)

Hoi Hans,

Ik begrijp dat deze formulering jou misschien minder gunstig uitkomt, als iemand die geblokkeerd is. Ik begrijp de huidige voorgestelde formulering best wel, en kan me er goed in vinden - al zou ik zelf "een Wikimedia-project" beperken tot bijvoorbeeld de top-10 projecten die in Nederland het meest geraadpleegd en/of bewerkt worden (maar ik weet niet of hier een schone lijst van beschikbaar is). Dit zou voor jou echter geen verschil maken.

Onze activiteiten ondersteunen primair de werkzaamheden van de in Nederland actieve gemeenschap(pen). Dat betekent dat dit een veilige en constructieve werkomgeving moet bieden. Wanneer iemand (langdurig) is geblokkeerd op een van die projecten, is het aannemelijk dat de aanwezigheid van zo'n persoon die veilige en constructieve omgeving niet bevordert. Ik vind het dan ook niet meer dan logisch dat in beginsel die geblokkeerde gebruikers dan ook niet welkom zijn. Dit is een handig beginsel, omdat je daarmee tegelijk ook veel sneller kunt ingrijpen als vereniging: als iemand pas net geblokkeerd is voor een grove actie, heb je een goed middel in handen om die persoon te weigeren. Tegelijk zijn er veel uitzonderingen denkbaar - daarom stel ik het ook bijzonder op prijs dat een dergelijke gebruiker het bestuur om ontheffing kan vragen. Op die manier kan de situatie ondervangen worden dat een gebruiker ooit geblokkeerd is op een project, maar wil deelnemen aan activiteiten die alleen betrekking hebben op een ander project, of waarbij de blokkade eigenlijk irrelevant is geworden na verloop van tijd (maar om bureaucratische redenen niet wordt opgeheven).

Naar mijn mening zijn ook niet al je 'principes' of redeneringen even logisch: Je schrijft dat dit er op neerkomt dat WMNL de blokkering zou moeten toetsen. Dat is denk ik niet het geval: Wikimedia Nederland moet beoordelen (op verzoek van de betreffende gebruiker) of er aanleiding is om aan te nemen dat de blokkering geen onveilige of onconstructieve situatie oplevert. Je stelt dat er sprake zou zijn van twee keer straffen, terwijl WMNL hier juist niet straft, maar een veilige en constructieve omgeving wil creëren. Hoe de Grondwet hierbij relevant is, ontgaat mij in het geheel.

Ik vind dit al in al het een goed beginsel dat gebruikers die (langdurig) geblokkeerd zijn op een groot project voor Nederland, niet welkom zijn bij activiteiten die diezelfde gemeenschap proberen te ondersteunen. Hiermee kan veel sneller worden gereageerd op ontwikkelingen, terwijl de ontheffingsmogelijkheid voldoende flexibiliteit biedt om uitzonderingen het hoofd te bieden.

Dat dit onprettig/ongemakkelijk is voor gebruikers die hier onder vallen, kan ik me goed voorstellen. Voor hen bestaan twee routes: ga in gesprek met de betreffende gemeenschap om tot opheffing van de blokkade te komen, of dien een verzoek tot ontheffing in bij het bestuur, waarbij je motiveert waarom jouw aanwezigheid geen problemen op zou leveren, maar juist een positieve bijdrage zou zijn. Effeietsanders 8 jan 2023 00:21 (CET)Reageren[reageer]

Hallo Hans,

In principe denk ik wel dat het mogelijk is dat een vereniging zoals WMNL een persoon weigert die door een WM-wiki-community (ArbCom etc.) geweigerd is. WMNL is vrij om een eigen besluit op een ander besluit te baseren.

Verder denk ik dat het een misverstand is dat nl.WP en WMNL gescheiden organisaties zijn. Ze zijn immers op verschillende manieren met elkaar verbonden, zoals via het samenwerkingsverdrag met de WMF en de UCoC.

Ik zie ook niet ne bis in idem omdat het niet om een straf maar een maatregel gaat.

Aan de andere kant is het wel zo dat de Wikimedia-beweging in dit alles niet zeer consequent overkomt, want het is immers mogelijk dat een persoon in één wiki geblokkeerd is maar dat dat dan niet geldt voor andere wikis van dezelfde wiki-eigenaar.

Het is ook mogelijk dat WMNL zegt: nl.WP blokkeert mensen om bepaalde redenen, maar die redenen hoeven niet relevant te zijn voor een WMNL-activiteit. Maar dat is een afweging van WMNL.

Ik vraag me even af hoe het met ledenvergaderingen van WMNL zit. Want die zou in principe open moeten staan voor alle leden van WMNL. Ziko (overleg) 8 jan 2023 14:55 (CET)Reageren[reageer]

Reactie (2)

Beste @Ziko en @Effeietsanders,

Jullie gaan geheel voorbij aan de praktijk, argument 1 hierboven. Ook mijn andere punten worden omzeild. "Geblokkeerden" vormen geen probleem, waar of niet? Er is geen sprake van een onveilige omgeving door geblokkeerden. (Integendeel, in de praktijk zijn er regelmatig schendingen van het BVR, maar die gaan juist niet uit van geblokkeerden.) Nu via het BVR zonder toetsing een probleem van nl.wikipedia importeren in WMNL is een erg schadelijke escalatie en ongewenst precedent.

  • Een rechter zou bij toetsing het BVR afkeuren vanwege schending van het recente begrip "betamelijkheid", algemeen gevoeld fatsoen en redelijkheid, zelfs als geen keiharde wet zou worden overtreden.

Een uitsluiting - discriminatie - is wel degelijk een straf, en tweemaal straffen mag niet. Het principe van non-discriminatie in het verlengde van Artikel 1 van de Grondwet is hier in het geding.

  • Dus WMNL moet hier de totalitaire verleiding absoluut weerstaan.

Met vriendelijke groeten, Hansmuller (overleg) 17 jan 2023 06:11 (CET)Reageren[reageer]

Reactie Ziko op tweede concept

Hallo, bedankt voor het beknopt overzicht over de verwerking van reacties en de nieuwe, verbeterde versie van het document. Ik denk dat sommige bewoordingen nog onnodig ingewikkeld zijn, en dat er bruikbare definities van bepaalde begrippen mankeren. Uiteindeiljk kreeg ik de indruk dat er een zeer ingewikkeld systeem wordt voorgesteld. Volgens mij is het document nog lang niet rijp voor vaststelling.

Bullet points

Het is misschien niet ideaal dat het document veelal gebruik maakt van bullet points. Ik zou dan bij het citeren van het document steeds zelfs moeten tellen: "zoals bedoeld in 2.1, bullet point 4". Dan vind ik kleine letters makkelijker: "zoals bedoeld in 2.1, d".

Bewoordingen en cohesie

Soms staat er "bestuurslid", soms "bestuurder". Ik denk dat het beter is om steeds dezelfde termen te gebruiken. En dan ook steeds "BVR-contactpersoon" en niet soms het "BVR" weglaten. En ik lees ook soms "training" en soms "basistraining"; mits er hetzelfde wordt bedoeld moeten ook die termen dezelfden zijn.

Over activiteiten en BVR-contactpersonen

In 2.1. lees ik:

"BVR contactpersonen - de directeur of het bestuurslid BVR is ervoor eindverantwoordelijk dat er bij elke activiteit en evenement, en voor elk platform en kanaal, een BVR contactpersoon is aangewezen."

In 2.2. lees ik:

"WMNL streeft ernaar voor elke activiteit en evenement, en voor elk platform en kanaal, een of meer BVR contactpersonen te benoemen."

En:

"Het is niet strikt noodzakelijk om een BVR contactpersoon aan te wijzen voor bijeenkomsten waar alleen maar medewerkers/bestuurders van WMNL aanwezig zijn, of waar meerdere personen aanwezig zijn die de training BVR hebben afgerond. Uitgangspunt is dat WMNL (directeur en/of bestuurder BVR) vertrouwen heeft dat de veiligheid van de deelnemers adequaat is gegarandeerd."

Dus volgens het eerste citaat gaat het om elke activitieit, volgens het laatste citaat neemt de directeur ("en/of bestuurder BVR) de beslissing of dat nodig is. Dat klinkt naar een tegenstrijdigheid.

In het algemeen lijkt me een formulering "Het is niet strict noodzakelijk" niet wenselijk in dit soort documenten ze zijn.

Een alternatief zou zijn:

"2.1 De directeur neemt de beslissing of een activiteit een of meerdere BVR-contactpersonen nodig heeft. In de overweging wordt mee genomen dat de veiligheid van de deelnemers is gegarandeerd, bijvoorbeeld door de aanwezigheid van meerdere personen die de basistraining (zoals bedoeld in lid weet-ik-veel) hebben afgerond."

(Dit is wat er nu kennelijk wordt bedoeld, maar met minder woorden. En dan 2.2 de eerste 2 bullet points weg.)

Over personen

Trouwens zie ik in 4 eerst 4.1 (dat bepaalde personen de erkenning van het BVR moeten bevestigen) en dan 4.3 (dat deze personen een basistraining moeten hebben afgerond). Ik denk dat het makkelijker is om 4.1 en 4.3 gewoon samen te behandelen. Ik vraag me ook af of er een verschil bestaat tussen "van de volgende personen wordt verlangd" (4.1) en "deze personen worden geacht" (4.3).

Verder begrijp ik niet waarom de vrijwilligers twee keer worden genoemd, of waarom er kennelijk een subgroep vrijwilligers wordt gedefinieerd: "Iedereen die als uitvoerend vrijwilliger...". Als er in de eerste bullet point al "vrijwilliger" staat, dan houdt dat de "uitvoerende vrijwilligers" toch al in? Misschien gaat het hier om een verduidelijking van de handelingen van een vrijwilliger, maar dat kun je ook anders uitdrukken.

Ik vind het ook een probleem dat er geen goede definitie van vrijwilliger is. Zijn alle leden vrijwilliger? Zijn alle deelnemers van bijeenkomsten vrijwilliger? Is iedereen die een lezing op een bijeenkomst houdt een vrijwiliger? Bijvoorbeeld, als mevr. Iskander op de WikiConNL een Keynote Speech geeft, moet ze dan van te voren een basistraining hebben afgerond? (En kan dat ook in een andere taal dan in het Nederlands?)

Een alternatief zou zijn:

"4.1 De volgende personen moeten schriftelijk bevestigen dat ze het BVR erkennen en opvolgen. Ze moeten ook een basistraining BVR/UCoC hebben afgerond:
  • a): Alle bestuursleden, medewerkers, stagiares en contractanten van WMNL,
  • b): Alle vrijwilligers die bij de uitvoering van een activiteit betrokken zijn die door WMNL gefinancieerd of georganiseerd wordt, of die WMNL bij een activiteit vertegenwoordigd.
  • c): mensen die een website voor WMNL beheren, inclusief moderatoren op de verenigingswiki

(Dit is weer alleen mijn voorstel voor een betere bewoording. Het is mogelijk dat ik het document niet goed heb begrepen, of dat de intenties van de werkgroep andere waren.)

Ik vraag bij deze gelegenheid ook meteen of "schriftelijk" echt betekent dat je een papieren brief naar kantoor moet sturen, en of het niet ook digitaal kan / moet kunnen.

Hernieuwing

Een ander punt uit 4 is 4.2:

"De verklaringen worden bij herverkiezing of herbenoeming, of anders uiterlijk elke drie jaar, hernieuwd[.]"

Wat is de redenering? Waarom is een hernieuwing nodig bij een herverkiezing? Waarom anders elke drie jaar? Wat is er anders na drie jaar? Het is vrij veel werk voor WMNL om elke drie jaar opnieuw schriftelijke verklaringen (!) van tientallen medewerkers en vrijwilligers binnen te halen. Ik zie geen zakelijke reden daarvoor, want: als je één keer iets bevestigt dan geldt dat toch zonder tijdelijke beperking?

Iets anders is het als BVR en/of het handhavingsdocument veranderen. Dan heb je een begrijpelijke reden die de hernieuwing rechtvaardigt.

Een ander reden voor hernieuwing zou aan de basistraining gerelateerd zijn. Want het is mogelijk dat mensen na meerdere jaren een opfrissing van zo'n training nodig hebben. Of, als het BVR verandert, dan heb je misschien een nieuw training nodig dat aan nieuwe regels is aangepast.

Level aan details

Soms is het document zeer gedetaillerd: hoe vaak per anno de directeur verslag aan het bestuur moet doen, hoe veel tijd je hebt om in beroep te gaan enz.

Maar soms is het document verrassend onduidelijk:

"(16.2) In sommige gevallen is een uiterst beroep mogelijk bij de U4C of andere high level decision making bodies binnen WMF."

Maar in welke gevallen?

Verder moeten directeur en bestuurslid BVR (of het bestuur?) bepalen wie van hen een BVR-contactpersoon voor een bijeenkomst aanwijst, of wie van hen maatregelen oplegt, of wie van hen iemand preventief van deelname (aan een evenement) uitsluit.

Praktijk

Het document lezend probeer ik me voor te stellen hoe dingen in toekomst practisch zouden moeten aflopen in de vereniging. Bijvoorbeeld zou ik bij in kracht treden van het document meteen stoppen als "vrijwilliger" van WMNL. Want ik heb op dat moment geen basistraining gedaan (of beter: afgerond). Tot dan kan ik niets voor de vereniging doen.

Een mogelijkheid is het om het document pas na een overgangstijd in kracht te laten treden, bijvoorbeeld 1 jaar. In de tussentijd kun je de vele mensen een "basistraining" laten afronden. Maar ja, de practicabiliteit hangt natuurlijk sterk ervan af hoe lang een basistraining duurt en hoe ingewikkeld het is. Gaat het om een online-meeting waar je na 2 uur een "afronding" hebt bereikt, of gaat het om meerdere fysieke sessies die de hele dag duren en die je met een ingewikkelde toets afrond?

Trouwens vraag ik me af waarom voor de term "basistraining" werd gekozen. Is het de bedoeling dat er nog andere trainings volgen, die meer dan "basis" zijn?

Het document betekent ook dat iemand die iets met wikis en Wikipedia in Nederland doet zich steeds moet afvragen: is dat waar ik nu mee bezig ben gerelateerd aan WMNL? Moet ik dus de activiteit melden aan de directeur van WMNL? En de activiteit mag dus alleen doorgaan als er een goedkeuring van de directeur is, misschien met de eis dat er nog een BVR contactpersoon door de directeur wordt benoemd?

Stel dat ik in de programma-commissie van de WikiCon zit. Krijgt de programma-commissie dan één keer de goedkeuring, of moet die goedkeuring voor elke vergadering van de commissie worden hernieuwd? Dus, wat is precies (één) activiteit van WMNL?

Het voorgestelde systeem

Ik denk dat er in het document vele goede punten zijn maar ook andere punten zijn die ik nog niet goed begrijp of die volgens mijn nog niet duidelijk genoeg uitgelegd zijn.

In het algemeen moeten we ons ervan bewust zijn dat de voorstellen een ingewikkeld nieuw systeem voor WMNL en alle "vrijwilligers" betekent. Er worden allerlei nieuwe taken en functies voorgesteld:

  • Het bestuur krijgt verschillende taken zoals het benoemen van een bestuurslid dat met BVR-taken is belast.
  • De directeur krijgt allerlei taken zoals het beheren van dossiers, het 2 keer rapporteren aan het bestuur, en het goedkeuren van alle activiteiten wat betreft het BVR-beleid, soms met het benoemen van een BVR-contactpersoon.
  • BVR-paragraaf in het jaarverslag en een verplicht agendapunt voor de ALV
  • Er moeten "basistrainings" worden georganiseerd (ontwikkeling en doorvoering), en misschien nog andere trainings die meer dan basis zijn.
  • Alle (!) vrijwilligers moeten een schriftelijke verklaring afleggen en een basistraining afronden. Een nieuwe schrijftelijke verklaring alle 3 jaar.
  • nieuwe functie: BVR-contactpersoon met serieuze verantwoordelijkheden op bijeenkomsten (en andere activiteiten)
  • nieuwe functie: BVR-vertrouwenspersoon voor de gehele vereniging
  • nieuwe functie: BVR-beroepsinstantie "boven" het bestuur

Ik vraag me af of zoveel nieuwe taken en functies in een relatief kleine organisatie nodig zijn. Je moet ook de mensen vinden die dit allemaal willen doen. Zou het niet een mogelijkheid zijn om eerst een kleinere constructie te realiseren? Waarom zou het op het moment niet voldoende zijn om een soort ombudsman in te stellen? En als er een evenement gepland is dan wijs je de deelnemers van te voren erop dat de BVR-regels gelden. Ziko (overleg) 8 jan 2023 14:43 (CET)Reageren[reageer]