Movement Strategy

Uit Wikimedia
(Doorverwezen vanaf 2017 Movement Strategy)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

ARCHIEF

Movement Strategy 2030

Het proces tot nu toe

In 2017 is er op initiatief van de Wikimedia Foundation (WMF) begonnen met het ontwikkelen van een strategie voor de Wikimediabeweging. Deze strategie heeft het jaar 2030 als tijdshorizon en moet antwoord geven op een aantal vragen betreffende taken, rol en positie van de Wikimediabeweging.

De aanleiding voor het starten van dit proces waren ontwikkelingen in technologie (b.v. groei van ‘mobile’, AI etc ) en wereldwijde maatschappelijke ontwikkelingen (groei van wereldbevolking met name in Afrika, andere manieren om kennis te verzamelen en te waarderen, fake-news....). Daarnaast werd duidelijk dat de kennis die door de Wikimediaprojecten beschikbaar wordt gemaakt met name betrekking had op – en werd gepresenteerd door de lens van – de westerse samenleving. Ook was er behoeft aan meer efficiënte en democratische manieren van discussie en besluitvorming binnen de Wikimediabeweging.

Een zeer breed en open proces, waar alle geledingen van de Wikimedia-beweging en onze belangrijkste samenwerkingspartners aan konden bijdragen, resulteerde in oktober 2017 in de Strategic Direction: een kader voor de Movement Strategy 2030.


De Strategic Direction onderscheidt twee hoofdthema’s.

(1) Knowledge as a Service: Wikimedia wordt de belangrijkste infrastructuur op het gebied van het betrouwbare, vrije kennis.

(2) Knowledge Equity: de Wikimedia beweging streeft naar bereiken en betrekken van groepen die eerder waren buitengesloten of verwaarloosd - zowel binnen de Wikimediabeweging als in de maatschappij.

In november 2017 werd de Strategic Direction ‘endorsed’ door nagenoeg alle organisaties binnen de Wikimedia-beweging. Ook individuele Wikimedia-vrijwilligers spraken hun steun uit, maar veel minder massaal dan de organisaties.

Sinds maart 2018 hebben negen werkgroepen bestaande uit actieve Wikimedia-vrijwilligers en personeelsleden van Wikimedia organisaties de Strategic Direction uitgewerkt tot aanbevelingen. Op 20 januari 2020 zijn de concept-aanbevelingen gepubliceerd. De internationale gemeenschap kan nu commentaar leveren. Eind maart 2020 zal het bestuur van de Wikimedia Foundation de definitieve tekst vaststellen. In april 2020 wordt er op de Wikimedia Summit gesproken over de implementatie.


Meer informatie:

Movement Strategy 2020: het proces : Presentatie door Sandra Rientjes over strategieproces tot oktober 2019 (gehouden tijdens ALV 28 september 2019)


De aanbevelingen

Zie uitgebreidere samenvatting in het Nederlands

  • Het bevorderen van duurzaamheid en veerkracht

We moeten duurzaam zijn wat betreft menselijke en financiële middelen. Hiervoor moeten we mensen ondersteunen. We moeten lokale groepen en alle belanghebbenden in staat stellen en ondersteunen om bestaande en nieuwe manieren aan te boren om fondsen en andere middelen te verwerven en meer zelfvoorzienend te worden. Belangrijke ideeën: fondsenwervingsstrategieën en -medewerkers, vergoeding voor gebruik van de API. Volledige tekst in het Engels: Promote Sustainability and Resilience

  • Culturele verandering creëren voor inclusieve gemeenschappen:

We moeten culturele veranderingen doorvoeren die zijn gebaseerd op bewegingsbrede normen voor een inclusieve, uitnodigende, veilige, en collaboratieve omgeving die zowel duurzaamheid als toekomstige groei mogelijk maakt door uitgebreid overleg met de betrokken gemeenschappen. Belangrijke ideeën: Movement Charter, Code of Conduct, Movement Governance. Volledige tekst in het Engels: Create Cultural Change for Inclusive Communities

Voor meer informatie zie ook: Culturele verandering creëren voor inclusieve gemeenschappen.

  • Verbeteren gebruikerservaring:

We moeten het ontwerp van onze platforms voortdurend verbeteren om iedereen— ongeacht zijn/haar geslacht, cultuur, technologische achtergrond of fysieke en mentale capaciteiten— te laten genieten van een vloeiende, effectieve en positieve ervaring tijdens zowel de raadpleging als de bijdrage aan kennis in het hele Wikimedia-ecosysteem. Belangrijke ideeën: onderzoek naar user experience. Volledige tekst in het Engels: Improve User Experience

  • Zorgen voor veiligheid en beveiliging:

We moeten ervoor zorgen dat bijdragers over de juiste omstandigheden en middelen beschikken die hen in staat stellen om te werken zonder dat hun persoonlijke en gemeenschappelijke beveiliging wordt aangetast. Elk probleem met betrekking tot de veiligheid van bijdragers aan vrije kennis in één bepaalde gemeenschap wordt beschouwd als een zaak van het grootste belang voor de hele beweging. Belangrijke ideeën: beveilingsplannen, rapportage van incidenten. Volledige tekst in het Engels:Provide for Safety and Security

  • Zorgen voor gelijkwaardigheid in besluitvorming:

We moeten zorgen voor gelijkwaardigheid in de besluitvorming op alle niveaus. Onze beweging bestaat uit gemeenschappen en personen van over de hele wereld. Deze diversiteit en rijkdom van perspectieven is cruciaal voor de ontwikkeling naar kennisgelijkheid, die alleen kan worden bereikt door “onze inspanningen te concentreren op de kennis en de gemeenschappen die tot nu toe zijn achtergesteld in de structuren van macht en voorrecht”. Belangrijke ideeën: Movement Charter, Bestuursorgaan, regionale clusters, budgetverdeling, rollen binnen de gemeenschap. Volledige tekst in het Engels: Ensure Equity in Decision-Making

Voor meer informatie zie ook Zorgen voor gelijkwaardigheid in besluitvorming

  • Gedistribueerd leiderschap bevorderen en ontwikkelen:

We moeten de ontwikkeling van huidig en toekomstig leiderschap erkennen en erin investeren om te zorgen voor een gelijkwaardige en duurzame groei van de beweging in alle gemeenschappen. We hebben een beweging voor ogen die is opgebouwd uit gekwalificeerde, goed getrainde, sociaal en technisch gekwalificeerde personen met verschillende achtergronden die de diversiteit van de wereldwijde gemeenschappen vertegenwoordigen. Belangrijke ideeën: leiderschapsontwikkeling, knowledge management platform Volledige tekst in het Engels:Foster and Develop Distributed Leadership

  • Investeren in vaardigheidsontwikkeling:

We moeten investeren in het ontwikkelen van vaardigheden waarmee onze gemeenschappen in staat worden gesteld om op een gelijkwaardige manier te groeien, te gedijen en zich voortdurend aan te passen op aankomende uitdagingen. Om ons wereldwijd op een gelijkwaardige manier te ontwikkelen, moeten we de capaciteiten versterken voor activiteiten die meer offline zijn gericht, zoals belangenbehartiging, het opbouwen van samenwerkingsverbanden, fondsenwerving, leiderschap en projectbeheer. Belangrijke ideeën: zelf-studie, mentoring. Volledige tekst in het Engels: Invest in Skills Development

  • Het beheren van interne kennis:

We moeten ervoor zorgen dat de interne kennis van de beweging door alle belanghebbenden gemakkelijk is vast te leggen, te ontdekken, aan te passen en te gebruiken, om in alle gemeenschappen de ontwikkeling van zowel individuele vaardigheden als groei op een gelijkwaardige manier te ondersteunen. Belangrijke ideeën: inventarisatie kennis in de beweging. documentatie, ondersteuning door medewerkers. Volledige tekst in het Engels:Manage Internal Knowledge

  • Coördineren tussen verschillende belanghebbenden:

We moeten de coördinatie tussen alle verschillende belanghebbenden mogelijk maken om onze onderlinge afstemming te garanderen en onze doelen te bereiken. Coördinatie fungeert als de essentiële ruggengraat voor de beweging waarnaar we streven. Belangrijke ideeën: samenwerking, cultuur van samenwerking, Technology Council. Volledige tekst in het Engels: Coordinate Across Stakeholders

  • Prioriteit voor onderwerpen bepalen op basis van impact:

We moeten rekening houden met onze enorme verantwoordelijkheid. Als beweging moeten we onze inhoud niet alleen conceptualiseren in termen van kwantiteit, maar ook in termen van welke soorten inhoud wereldwijd de nuttigste impact kunnen hebben. Belangrijke ideeen: Onderwerpen met maatschappelijke impact, kennis lacunes. Volledige tekst in het Engels: Prioritize Topics for Impact

  • Innoveren op het gebied van vrije kennis:

We moeten onze vooruitgang ten opzichte van onze interne en externe doelen voortdurend blijven evalueren, zodat we in staat zijn om onze sociaaltechnische processen en structuren op een dynamische manier telkens weer te herhalen, aan te passen en te verbeteren. Hierdoor kunnen we flexibel blijven in dynamische contexten en ervoor zorgen dat onze programma's en acties doelgericht en doeltreffend zijn. Belangrijke ideeën: kennis als dientstverlening/rechtvaardige kennisverdeling. Volledige tekst in het Engels:Innovate in Free Knowledge

Voor meer informatie zie ook: Innoveren op het gebied van vrije kennis.

  • Evalueren, herhalen en aanpassen:

We moeten onze vooruitgang ten opzichte van onze interne en externe doelen voortdurend blijven evalueren, zodat we in staat zijn om onze sociaaltechnische processen en structuren op een dynamische manier telkens weer te herhalen, aan te passen en te verbeteren. Hierdoor kunnen we flexibel blijven in dynamische contexten en ervoor zorgen dat onze programma's en acties doelgericht en doeltreffend zijn. Belangrijke ideeën: criteria voor evaluatie en onderlinge verantwoordelijkheden en verplichtingen. Volledige tekst in het Engels:Evaluate, Iterate, and Adapt

  • Schaalbaarheid van de infrastructuur plannen:

We moeten onze infrastructuur voortdurend en consequent evalueren, plannen en verbeteren, zodat alle belanghebbenden van de beweging kunnen deelnemen. Onze infrastructuur omvat de technologische platforms en processen voor gebieden als belangenbehartiging, capaciteitsopbouw of partnerschappen. Belangrijke ideeën: Volledige tekst in het Engels: Plan Infrastructure

Achtergrondinformatie

Eerste discussieronde

text in English

In De Kroeg van de Nederlandstalige Wikipedia werd over de aanbevelingen gediscussieerd. Hieraan namen 11 Wikipedianen deel. Een aantal punten kwam een aantal keren terug:

Algemeen

  • Ergernis over taalgebruik in het document. Te veel modieus jargon.
  • Vaagheid - het is vaak onduidelijk wat er precies bedoeld wordt

Vrees voor verlies van autonomie

  • Er is zorg over een verlies van autonomie van gemeenschappen, met name inzake interne werkprocedures en de inhoud van de  encyclopedie
  • Sommigen zien de aanbevelingen als een machtsgreep WMF, terwijl in hun beleving WMF dienend zou moeten zijn.

Organisatie structuur

  • De rol van de Global Governance Body is onduidelijk en ook is onduidelijk hoe dit orgaan tot stand zal komen.

Wikipedia

  • Sommigen zien een wens om van afstandelijk en neutraal (be)schrijven te verschuiven naar activisme
  • Inclusiviteit:  in hoeverre is Wikipedia al inclusief? Hoe ontstaat het verschil tussen inclusiviteit in theorie (iedereen kan meedoen) en in de praktijk (wie doet er mee?).  In hoeverre is inclusiviteit relevant (hierover veel verschil van mening)
  • Brongebruik - zorg over oprekken criteria om voorheen buitengesloten kennis te kunnen opnemen. Belangrijk om gaten te vullen maar....bewaken encyclopedische waarde en betrouwbaarheid
  • Activisme: er is ruimte voor activisme op Wikipedia.; het kan een manier om nieuwe inhoud te creëren. Echter: Wikipedia is primair een encyclopedie; neutraliteit, verifieerbaarheid, enz. zijn kernprincipes, waarop de identiteit, het imago en de invloed van Wikipedia is gebaseerd. Te veel activisme ondermijnt dit.

Relevant gevonden door de Wiki-gemeenschap: culturele veranderingen en innoveren voor vrije kennis

De meeste opmerkingen in De Kroeg hebben betrekking op twee aanbevelingen:

Op deze pagina meer informatie over deze aanbevelingen, een vertaling in het Nederlands en achtergrondinformatie met betrekking tot inclusiviteit en diversiteit op de Nederlandstalige Wikipedia.

Relevant voor Wikimedia Nederland: besluitvorming en organisatiestructuren binnen de Wikimedia-beweging

De Movement Strategy doet ook aanbevelingen voor de toekomstige besluitvorming- en organisatiestructuur binnen de beweging. Voor Wikimedia Nederland als chapter is dit zeker relevant.


Verslag van de discussie tijdens de Wikizaterdag 8 februari 2020

Text in English

Aanwezig 11 personen

Algemeen

De tekst van de aanbevelingen is complex. Voor veel Wikimedianen is het niet direct duidelijk wat er bedoeld wordt, zeker omdat begrip van het strategieproces binnen de gemeenschap beperkt is. Het proces wordt door sommigen gezien als een poging van WMF om top-down veranderingen op te leggen.

Duidelijk is dat de aanbevelingen impact kunnen hebben op drie niveaus: individueel, lokaal en  wereldwijd. Hoe houdt de besluitvorming hier rekening mee?

Besluitvorming binnen de beweging

Er is  tot nu toe maar één orgaan dat echt beslissingen kan nemen én uitvoeren voor de hele internationale Wikimediabeweging:  het bestuur van WMF. De beleving is dat er teveel macht geconcentreerd is bij WMF. Daardoor is het perspectief binnen de beweging nu erg 'Amerikaans' Voorbeelden:  onverschilligheid over de impact van de AVG op de Wikimediaprojecten, onbegrip over verschillen in internetgebruik en samenwerking met overheden. De friendly space policy is ingegeven door Amerikaanse normen en houdt te weinig rekening met culturele verschillen. Decentralisering van besluitvorming zou kunnen helpen.

De strategie wil een 'tegenwicht' organiseren door het instellen van een  Mondiaal bestuursorgaan ( Global governance body), en een Handvest voor de Beweging (Movement charter). Het is vergeleken met eerdere versies van de aanbevelingen niet meer duidelijk wat de voorgestelde bevoegdheden van het Mondiale Bestuursorgaan zijn en welke impact het Handvest voor de Bewegingr zal hebben. Is het Bestuursorgaan de wetgevende macht, vergelijkbaar met de Algemene Ledenvergadering van een chapter?  Dit zou betekenen dat het zeggenschap heeft over het Handvest, de jaarplannen, begrotingen en jaarverslagen van de WMF goedkeurt en een rol speelt bij de benoeming van leden van het bestuur van WMF. Of is het slechts een adviesorgaan van het WMF bestuur? Dit laatste is niet wenselijk. Ook is onduidelijk wie de leden van het Mondiaal Bestuursorgaan kiest of benoemt.

De mogelijkheid om individueel of organisatorisch lidmaatschap van WMF in te voeren zou moeten worden onderzocht. Dit kan de basis zijn voor democratisering en meer bottom-up inbreng.

Decentralisering

Decentralisering zou de standaard moeten zijn, tenzij het apert onverstandig is. Hoewel er vragen leven of alle gemeenschappen/affiliates op een verantwoorde manier om kunnen gaan met grotere bevoegdheden moet het principe-uitgangspunt zijn om vertrouwen te  hebben in gemeenschappen.

Er moeten criteria voor decentralisering worden ontwikkeld. Praten we over decentralisering op basis van geografie, taal, project? Moet technologie ook worden gedecentraliseerd?

Ook draagvlak voor centralisering van bepaalde zaken moet op decentraal niveau worden ontwikkeld. Je kunt heel goed besluitvormingsmacht bij individuele editors en individuele gemeenschappen neerleggen, en bijvoorbeeld hen als eerste laten besluiten om de servers centraal te organiseren; het voordeel daarvan is dat zij van te voren betrokken zijn. Gemeenschappen van bewerkers moeten achter het besluit staan om een Mondiaal Bestuursorgaan in te voeren.

Het voorstel voor hubs (regionale of thematische clusters)  spreekt over regionale samenwerking rond activiteiten en regionale financiering. Dat is positief. Het is echter nog niet duidelijk wie er besluit over de verdeling van het geld over de verschillende hubs, dus of hier sprake is van een echte decentralisering van bevoegdheden.

Oral history:

Momenteel past het gebruik van oral history als bron niet in de definitie van encyclopedie-waardige kennis. Dit sluit heel veel kennis uit van Wikipedia en dat is jammer.  Het gaat dan vooral over kennis van groepen die traditioneel al uitgesloten zijn.

Onze taak is de werkelijkheid weer te geven, niet de waarheid. De vraag moet niet zijn óf we dit soort bronnen willen hebben, maar hoe we dat mogelijk gaan maken met behoud van encyclopedische betrouwbaarheid en neutraliteit.

Om de mogelijkheden van oral history binnen de Wikimedia-projecten te verkennen kan het beste een nieuw zusterproject gestart worden. De stap naar integreren in één keer in Wikipedia is te groot. Doel is ook om criteria te ontwikkelen voor oral history. Waar gebruik je oral history voor, waar leg je het vast, wat zijn de regels? Ook over de gebruikte licentie zal moeten worden nagedacht.

Cultuurveranderingen

Wikimedia gemeenschappen neigen vaak naar behoudendheid en zeker kleinere gemeenschappen kunnen gedomineerd worden door een vrij kleine (verbaal) actieve groep.

Er moet een afweging worden gemaakt tussen centralisatie van macht (b.v. door een Universele Gedragscode) en het  risico van centraal machtsmisbruik, versus het risico van lokaal machtsmisbruik door dominante personen of groepen binnen een gemeenschap. Het Handvest voor de gemeenschap moet een ankerpunt bieden voor de cultuur die we binnen de beweging nastreven.

Er moet een vorm van democratische controle zijn op de uitvoering van centrale macht.

Als we WMF zien als een uitvoerende macht, en een eventuele Mondiaal Bestuursorgaan als een wetgevende macht, is de vraag wie de rechtsprekende macht is. Wie beslist er over geschillen?  Dat zou een onafhankelijk orgaan moeten zijn. Op welk niveau moet dit actief zijn: regionaal/centraal/ per project? Of moeten er voor verschillende soorten conflicten verschillende rechtsprekende autoriteiten zijn?  Ook moet er een mogelijkheid zijn voor toetsing van te vergaande bureaucratisering. Hiervoor zijn anonimiteit en vertrouwelijkheid belangrijk.

Meepraten/commentaar leveren?

Dat kan in het Engels op de Strategie-pagina's op Meta en in het Nederlands op de overlegpagina tot 21 februari

Op de Wikizaterdag van 8 februari werd ook over de strategie gesproken. Zie het verslag hierboven.

De samenvatting van de discussies zullen we delen met de organisatoren van het Strategie proces. Dit is niet de officiële reactie van de Vereniging Wikimedia Nederland, maar een document dat inzicht geeft in de vragen en ideeën die tijdens de discussie naar voren zijn gekomen. Daarnaast zal het bestuur ook namens de Vereniging een officiële reactie opstellen. Binnenkort hier meer over de timing daarvan.